263 kez okunmuş.

Avşa Tarihi

Avsa Adası Tarihi,Marmara Denizi’inin güneybatısında 3 ü büyük (Marmara,Avsa,Pasalimanı) ve 9 u küçük (Ekinlik,Koyun, Mamali,Hasır,Pale,Fener,Asmalı ve Pasalimanı Koyundaki 2 küçük adacık vardır. Marmara takım Adaları ismini taşıyan bu küçük adalar, yapı ve yerşekilleri bakımından Kapıdağ Yarımadasın’nın Marmara denizi’ ndeki uzantısı gibi görümündedirler. 4. zamanın sonlarında ise deniz seviyesinin yükselmesi ve alçak kesimlerin sular altında kalması sonucunda, anakara olan Kapıdağ Yarımadasından ve birbirlerinden uzaklaşarak bugünkü şekilllerini almışlardır. Avsa Adası’nın, Marmara adası ve diger adalarla arasındaki derinlik 16-35 metre arasındadır. Sadece, Ekinlik Adasını birleştiren küçük kara parçası 4 metre derinlikte olduğundan sakin durgun havalarda bu bağlantıyı görmek mümkün olmaktadır. Adanın uzunluğu 9 km, eni 4 km kadardır. Toplam yüzölçümü 36 km²’dir. Adanın batısına ise üzerinde bir deniz feneri bulunan Hayırsız Ada yer alır. Genellikle granit ve granodiyorit mermer ana kayasından oluşan kumlarla örtülüdür.Kumsal oranı oldukça yüksektir. Granit taşlar adanın yüzey yapısına adeta serpilmiştir. Batı kısmında, geniş aluvvyal kıyı ovası, dogu kısmında kısım kısım ağaçlıklı bir bölüm yer alır. Adanın köyleri buralarda kurulmuştur (Türkeli ve Yigitler Köyleri).Avşa Adası, Marmaranın orta alanı bölümünde yer almıştır. Bölge,ikliminin özelliklerini taşımakla birlikte, Akdeniz ve Karadeniz ikliminin özelliklerini de yansıtır. Yaz aylarında ise sıcaklık ortalaması 30 derecenin üzerindedir. iki farkli iklim bölgesi ortasında yer aldığı icin yazın kuzeyden gelen kuvvetli rüzgarların etkisinde olan köpüklü denize ise girmek, avşa adası’nın iklim özelliginin en güzel yönüdür. Adayı güzellestiren diger önemli nedenlerden biride Haziran ayından, eylül ayının sonuna kadar, hatta Ekim ayındada denize girilebilir olmasıdır. Yüzyıllar içinde değişerek bize gelen bircok ismi vardır. Kyzikos’Lu Diogenes, Propontis adalarını anlatırken Ofiousa ile Fisia’yı birbirinden ayırmıştır. Plinius bu adaya OPHiUSSA demiş. Bizans tarihinde ise adanın ismi AFOUSiA’dır.La Mottraye 17. yy. başında, adaya buradaki Meryem Ana Manastırı sebebile Pnagia adı verildiğinden bahseder. Marmara adalarında tarihi araştırmalarda yapan Gedeon’a, Patrikhane tarafından verilen 1892 tarihli vasiyetnamede ise, adanın ismi AOSiA şeklinde yazmıştır. Rumlar adayı terketmeden önce ise AFISSIA ismini kullanmışlardır. Ada’nın ismi daha sonraki zamanlarda Arap Adası olarak da anılmıştır.
Yakın zamanlarda adanın resmi isimi Türkeli olmuştur.günümüzde adanın tarihi adının Türkçelestirilmiş şekli olan Avşa kullanılmaya başlanmıstır

Avşa Adasının ilk yerli insanları hakkındaki ilk yazılı bilgiler coğrafyacı Strabon ve tarihçi Plinius’un kitaplarında yer almaktadır. Toprak durumu bakımından hiç bir zaman zenginleşememiş, bağımsız bir yapıya kavuşamamış olan ada, tarih içinde, cevresinde olan kuvvetin arkasından gelmiştir. Hristiyan papazları için bir sürgün yeri olarak kullanılmış ve bütün Ortaçağ boyunca boş kalmıstır.Şimdiye kadar hiçbir sistematik kazı yapılamamıştır. Ancak adada, anakara Kapıdağ Yarımadasından kopmadan önce bazı ilkel toplulukların yaşadığı, avcılık ile geçindiği, anakara ile baglantı kopunca yeni bir yaşam biçimi geliştirdikleri, avcılığı azaltarak tarım ile geçinmeye çalıştıkları adada yapılan kazılar neticesinde ortaya cıkmıştır.

Cumhuriyetten önce rum ve yahudi ahalinin çoğunluklu olduğu avşa adası,mübadelede girit ve balkanlardan gelen göçmenler yerleştirilmiş ve ada bugünkü halini almıştır.Adanın yiğitler köyü osmanlı döneminde türk köyü olup bugünkü avşa`da yabancı ahali yaşamakta idi.

Benzer Konular